Early voting is “Lukashenko’s golden fund”

After three days of early voting to the House of Representatives of the fourth convocation observes have registered several dozens of violations. Among the most serious violations human rights activist Valentin Stefanovich noted lack of access for observers to any information from district election commissions and forced voting.
"Observers are not given any information on the number of ballots and electors. Authorized representatives of MP candidates are refused to be provided with the information on the course of the election campaign. Students, teachers and medical personnel are forced to vote early. According to the district election commission, more than 50% of electors have already voted at polling station No. 528 in Kolosovsky district No. 106 in Minsk. This district is located in a dormitory of the Belarusian national technical university. This is how teachers are being treated: "Dear colleagues!!! Today (25 September) all of you should urgently vote. The election districts were demanded to provide the lists of those teachers who did not vote" (advertisement in gymnasium No.1 in Slutsk). Early voting in Belarus is called "Lukashenko's golden fund".

23 верасня ў Беларусі пачалося датэрміновае галасаванне ў Палату прадстаўнікоў чацвёртага скліканьня . Па дадзеных ЦВК за два дні прагаласавала 7,0 працэнтаў выбаршчыкаў ці паўмільёны беларускіх грамадзян. Больш за ўсе галасуюць на усходзе краіны - у Гомельскай і Віцебскай абласцях. Найменьш галасоў аддалі выбарцы Гродзенскай вобласці. Датэрміновае галасаванне ў Беларусі назіральнікі называюць "залатым фондам Лукашэнкі". Праваабаронцы кажуць, што прымус - гэта характэрная рыса датэрміновага галасавання.

Датэрміновае галасаванне пачынаецца за пяць дзён да асноўнага дня галасавання. Скарыстацца сваім правам і аддаць свой голас за кандыдата ў дэпутаты можна ў любы дзень. Аднак, як лічаць эксперты, ва ўмовах палітычнага рэжыму Беларусі датэрміновае галасаванне з'яўляецца магчымасцю маніпуляцыі галасоў. Практыку датэрміновага галасаваньня найбольш крытыкуюць незалежныя назіральнікі і эксперты ў галіне выбарчага права.

У 2004 годзе на парламенцкіх выбарах і рэфэрэндуме датэрмінова прагаласавала 17,39 % беларусаў, на выбарах прэзідэнта 2001 году - 14,3 %. Па выніках двух дзён сёлетняга галасавання прагаласавала 7% выбаршчыкаў. Назіральнікі кажуць, што гэтыя лічбы заніжаныя. Паводле праваабаронцы Уладзіміра Лабковіча, рэальная лічба датэрмінова прагаласаваўшых - 20-30%. "Сітуацыя з датэрміновым галасаваннем на сёлетніх выбарах фактычна не адрозніваецца ад сітуацыі на папярэдніх выбарах", - лічыць праваабронца.

Пасля трох дзён галасавання назіральнікі фіксуюць некалькі дзесяткаў парушэнняў . Сярод асноўныў праваабаронца Валянцін Стэфановіч адзначыў немагчымасьць атрымання назіральнікамі якой-небудзь інфармацыі ад сябраў участковых выбарчых камісій і прымусовае галасаванне. "Назіральнікам не даюць інфармацыю пра колькасць бюлетэняў і выбаршчыкаў. Давераным асобам кандыдатаў у дэпутаты адмаўляюць у прадастаўленні інфармацыі пра ход выбарчай кампаніі. Студэнтаў, настаўнікаў, медыкаў прымушаюць галасаваць датэрмінова".

Прыкладам прымусу можа стаць аб'ява ў гімназіі №1 Слуцка. "Уважаемые коллеги!!! Сегодня (25 сентября) необходимо срочно всем проголосовать. По избирательным участкам затребовали списки не проголосовавших учителей".

У выніку датэрміновага галасавання, яшчэ да пачатку асноўнага дня галасавання на адным з выбарчых участкаў выбары ўжо адбыліся.  Як паведамілі ў акруговай выбарчай камісіі, на выбарчым участку № 528 у Коласаўскай акрузе № 106 Мінску за два дні ўжо прагаласавала больш за 50% выбаршчыкаў. Гэты ўчастак знаходзіцца ў інтэрнаце Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўнівэрсытэту. Паводле беларускага заканадаўства, лічыцца, што выбары адбыліся, калі на выбарчыя ўчасткі прыйшлі больш як 50% выбаршчыкаў.

У такія лічбы не паверыў нават сакратар ЦВК Мікалай Лазавік, заявіўшы радыё Свабода, што "сёння дзіўна было б, калі б на нейкім участку ўжо прагаласавала больш за 50%. Напэўна, такіх участкаў яшчэ няма. Складана ў гэта паверыць".

Спрабуюць парушыць заканадаўства нават самі абранікі народу. Кандыдатка ў дэпутаты і дзейная дэпутатка Палаты прадстаўнікоў Тацяна Асмалоўская прагаласавала ў першы дзень датэрміновага галасаваньня і спрабавала тое ж зрабіць за сваю маці.

Старшыня Цэнтральнай выбарчай кампаніі Лідзія Ярмошына заяўляе, што яўных парушэнняў выбарчага заканадаўства ў Беларусі не назіраецца.

Вынікі датэрміновага галасавання ў Беларусі пасля двух дзён:

 
Усяго ў Беларусі на дэпутацкае крэсла прэтэндуюць 265 чалавек.